Co charakteryzuje inwentarskie pasma świetlne?

Artykuł Stef-Bud

Czym pasmo inwentarskie różni się od przemysłowego?

Pasmo świetlne doświetla wnętrze na długim odcinku połaci, a nie w jednym punkcie jak świetlik. W oborze, chlewni czy stajni ta sama zasada działa jednak w innych warunkach niż w magazynie. Konstrukcja pracuje w stałym kontakcie z oparami amoniaku, kurzem paszowym i dużą wilgotnością względną, więc dobór materiałów ma tu większe znaczenie niż na hali produkcyjnej.

Druga różnica dotyczy funkcji. W budynku inwentarskim pasmo odpowiada nie tylko za światło, lecz także za odprowadzanie zużytego powietrza. Szczeliny wentylacyjne zintegrowane z konstrukcją utrzymują stały wypływ ciepłych i wilgotnych mas ponad połać, więc pasmo jest elementem wentylacji grawitacyjnej, a nie samym naświetlem.

Stąd wniosek praktyczny. Przekroju wylotu nie da się ustalić w oderwaniu od wlotów w ścianach, kubatury obiektu i obsady zwierząt. Inwentarskie pasma świetlne dobiera się razem z resztą układu — oknami przesuwnymi, kurtynami, świetlikami dachowymi — a nie osobno.

Łukowe, płaskie, kominowe — czym różnią się warianty?

W ofercie pasm oborowych są trzy warianty: łukowy, płaski i kominowy. Najczęściej wybierany jest łukowy. Wygięcie rozkłada światło równomiernie na dużej powierzchni, deszcz spłukuje wypukłą powierzchnię, a śnieg się na niej nie zatrzymuje — zaspa na paśmie zacieniałaby wnętrze przez całą zimę.

Wariant płaski wybiera się ze względów architektonicznych, gdy taki przekrój lepiej odpowiada bryle budynku. Wariant kominowy to osobna konstrukcja, przebadana przez ITB niezależnie od łukowej — i to on ma w klasyfikacji wyższy wynik obciążenia dociskającego, o czym niżej.

Osobno rozstrzyga się położenie na połaci. Naświetla kalenicowe biegną wzdłuż kalenicy, połaciowe — w spadku dachu. Wybór wynika z geometrii dachu i z tego, które strefy wnętrza wymagają doświetlenia.

Co potwierdzają klasyfikacje ITB inwentarskich pasm świetlnych?

Instytut Techniki Budowlanej wydał dla naświetli systemu Stef-Bud sześć klasyfikacji według normy PN-EN 14963:2006. Cztery z nich dotyczą wariantów inwentarskich: dwie pasma łukowego i dwie pasma kominowego. Wydano je 27 czerwca 2025 r., z ważnością do 27 czerwca 2028 r.

Dla pasma świetlnego łukowego inwentarskiego potwierdzono wodoszczelność w położeniu 0° do poziomu, odporność na obciążenie odrywające UL 1000 (ssanie wiatru, 1000 Pa) oraz na obciążenie dociskające DL 750 (śnieg, 750 Pa). Druga klasyfikacja tego wariantu obejmuje odporność na uderzenie małym ciałem twardym, czyli gradem, i dużym ciałem miękkim SB 300 (wysokość spadku 300 mm). Pasmo kominowe ma ten sam zestaw wyników z jedną różnicą: obciążenie dociskające DL 1125, czyli 1125 Pa.

Dwa wyniki przekładają się wprost na projekt. Wodoszczelność sprawdzona w położeniu 0° oznacza, że badanie objęło także dach bez spadku. Wartość DL jest punktem odniesienia przy obciążeniu śniegiem. Klasyfikację warto przy tym czytać zgodnie z jej własną treścią: dotyczy przebadanych próbek, nie jest równoważna certyfikatowi zgodności i nie dopuszcza wyrobu do obrotu.

Osobny raport ITB dotyczy ognia zewnętrznego. Klasę BROOF(t1) według PN-EN 13501-5:2016 — odpowiadającą określeniu „nierozprzestrzeniający ognia” — przyznano dachom ze świetlikami i pasmami świetlnymi Stef-Bud w czterech badanych układach pokrycia, przy nachyleniu połaci do 20°. To klasa całego dachu w konkretnym układzie warstw, nie samego naświetla, więc w zapytaniu o dokumenty warto od razu opisać budowę dachu obory.

Na co zwrócić uwagę przy projekcie i montażu?

Przy nowym obiekcie rozmieszczenie pasm ustala się wspólnie z projektantem — pola świetlne powinny trafić w moduł konstrukcji dachu i ominąć elementy nośne. W budynku istniejącym punktem wyjścia jest pomiar na dachu. Montaż zwykle obywa się bez przebudowy dachu, zarówno na połaciach płaskich, jak i skośnych o niewielkim nachyleniu.

Druga rzecz do rozplanowania to klapy. W jednym ciągu łączy się odcinki stałe oraz odcinki z klapami wentylacyjnymi lub dymowymi, więc decyzja o ich liczbie i położeniu zapada na etapie projektu, a nie podczas montażu. Konstrukcja powstaje w modułach, co skraca czas pracy na dachu.

Trzecia kwestia to komplet dokumentów. Jeśli inwestycja podlega odbiorowi albo rozliczeniu, klasyfikacje ITB, raport ogniowy i certyfikaty ISO lepiej zebrać z wyprzedzeniem, a nie w ostatniej chwili. Pliki PDF są dostępne na podstronie z certyfikatami i badaniami.

Z czego zbudowane jest inwentarskie pasmo świetlne?

Konstrukcję nośną stanowią profile aluminiowe, malowane proszkowo na wybrany kolor z palety RAL. Aluminium jest odporne na korozję, co w środowisku budynku inwentarskiego znaczy więcej niż w suchej hali. Wypełnienie stanowi poliwęglan — płyty komorowe albo lite.

Płyta bezbarwna daje najwięcej światła, mleczna — światło rozproszone. Wybór zależy od tego, czy ważniejsza jest maksymalna ilość światła, czy równomierny rozkład bez ostrych kontrastów wewnątrz. Grubość płyt oraz wysokość i wymiary konstrukcji ustala się pod konkretny obiekt.

Najczęstsze pytania