Kurtyny w konstrukcjach obór — co warto wiedzieć przed wyborem

Artykuł Stef-Bud

Dlaczego w konstrukcjach obór wolno­stanowiskowych stosuje się kurtyny?

Kurtyny w konstrukcjach obór wolnostanowiskowych zastępują lity mur, który dobrze trzyma ciepło, ale zamyka drogę powietrzu. Obora potrzebuje stałej wymiany zużytego powietrza na świeże, a elastyczną ścianę kurtynową można otworzyć w upale i zamknąć przy wietrze i mrozie. Pracuje ona jednak wyłącznie na poziomie ściany — na poziomie dachu za wymianę powietrza odpowiadają świetliki dachowe.

Zatęchłe powietrze stanowi pożywkę dla grzybów, pleśni oraz pasożytów, a wilgotność we wnętrzu trzeba utrzymać w ryzach. Sterowana ściana pozwala dozować dopływ świeżego powietrza zamiast wybierać między przeciągiem a dusznym wnętrzem.

Elastyczna przegroda ma przy tym ograniczenie widoczne już w projekcie: położenie kurtyny zmienia jednocześnie przewiew i dostęp światła dziennego. Zamknięcie ściany odbija się więc na tym, ile światła dociera do wnętrza, a doświetlenie jest w oborze równie ważne jak powietrze.

Sterowanie kurtyną: ręczne czy automatyczne?

Kurtyny wentylacyjne sterowane są ręcznie albo automatycznie. W pierwszym wariancie ustawienie zmienia obsługa, więc ściana reaguje tylko wtedy, gdy ktoś jest na miejscu. Automatyka opiera się na stacji pogodowej, która reaguje na prędkość wiatru, opady deszczu i temperaturę zewnętrzną, i domyka ścianę bez udziału człowieka.

Przy wyborze liczą się długość ściany, rytm pracy w gospodarstwie i to, jak często zmienia się pogoda. Im dłuższa ściana i im rzadziej ktoś zagląda do budynku, tym więcej zmienia automatyka. Ten sam podział dotyczy otworów okiennych: okna przesuwne inwentarskie sterujemy przekładnią ręczną albo elektrycznie, przy użyciu siłownika.

Co dzieje się ze światłem, gdy ściana jest zamknięta?

Światło dzienne w oborze wpływa na zdrowie zwierząt i ich wydajność, a w ciągu dnia ogranicza potrzebę sztucznego oświetlenia, co zmniejsza zużycie energii elektrycznej. Bilans światła liczy się dla budynku zamkniętego, a nie dla lipcowego popołudnia przy otwartej ścianie.

Największe rezerwy zostają na dachu. Jeden metr kwadratowy świetlika łukowego daje tyle światła, co 3,52 okna, więc otwory w połaci zmieniają bilans budynku inaczej niż dołożenie okien w ścianie.

Czym kurtyna różni się od okna przesuwnego inwentarskiego?

Okna przesuwne z poliwęglanu stosuje się w oborach, chlewniach i stajniach jako alternatywę dla kurtyn rolowanych z PCV oraz tradycyjnych okien plastikowych i drewnianych. Pierwsza różnica dotyczy światła: przy całkowitym zamknięciu okno nie ogranicza dostępu światła dziennego, więc domknięcie ściany nie oznacza zaciemnienia wnętrza.

Druga różnica to geometria otwierania. Skrzydło nie odchyla się do wnętrza, tylko przesuwa się w linii okna po prowadnicach okiennych, dzięki czemu powierzchnia przy ścianie pozostaje wolna i całą kubaturę daje się zagospodarować. Szerokość otworu reguluje się płynnie, a nie w trybie otwarte–zamknięte.

Trzecia różnica to materiał. Konstrukcja jest aluminiowa, lekka i odporna na korozję, a wypełnienie stanowi poliwęglan odporny na uszkodzenia mechaniczne. Oba materiały znoszą wilgoć i zmiany temperatury, czyli codzienne warunki w budynku inwentarskim.

Na co zwrócić uwagę w projekcie obory i przy montażu?

Wlot i wylot planuje się razem: otwory w ścianie niewiele dadzą, jeśli zużyte powietrze nie ma którędy uciec, dlatego na poziomie dachu pracują świetliki dachowe inwentarskie. Uchylne klapy regulują w nich intensywność wentylacji, a konstrukcja chroni wnętrze przed deszczem i śniegiem oraz zapobiega przeciągom.

Druga sprawa to wymiar i rozmieszczenie. Obora, chlewnia i stajnia różnią się kubaturą oraz sposobem użytkowania, dlatego rozmiar i sposób otwierania okien dobiera się pod układ ścian, a wielkość i kształt świetlików — pod konkretny projekt budynku. Warto też z góry ustalić wypełnienie płyt poliwęglanowych oraz kolor profili aluminiowych, malowanych proszkowo z palety RAL.

Trzecia rzecz to dokumenty przegrody dachowej. Inwentarskie pasma świetlne — łukowe i kominowe — mają klasyfikacje ITB wydane według normy PN-EN 14963:2006. Potwierdzono w nich, zależnie od wariantu, odporność na obciążenie odrywające od ssania wiatru i dociskające od śniegu, na uderzenie małym ciałem twardym, czyli gradem, i na uderzenie dużym ciałem miękkim oraz wodoszczelność w położeniu 0° do poziomu. Każda klasyfikacja odnosi się do konkretnej przebadanej próbki i — jak zastrzega jej treść — nie jest równoważna certyfikatowi zgodności ani nie dopuszcza wyrobu do obrotu. Pliki PDF są na podstronie „Certyfikaty i badania”.

Najczęstsze pytania