Wentylacja w budynkach hodowlanych – klucz do komfortu

Artykuł Stef-Bud

Jak działa wentylacja w budynkach hodowlanych?

Wentylacja grawitacyjna w budynkach hodowlanych działa na różnicy temperatur. Ciepłe powietrze unosi się pod kalenicę i musi mieć ujście w najwyższym punkcie budynku. W jego miejsce przez otwory w ścianach napływa powietrze z zewnątrz. Sam wylot w dachu nie wystarczy – bez wlotów nie ma czym uzupełnić ubywającego powietrza.

Dlatego wylot i wlot planuje się razem, jeszcze przed wyborem konkretnych wyrobów. Na poziomie dachu pracują świetliki inwentarskie z uchylnymi klapami oraz pasma świetlne, w tym warianty inwentarskie: łukowe, płaskie i kominowe. Na poziomie ścian rolę wlotów przejmują okna przesuwne inwentarskie. Podstawą jednych i drugich są profile aluminiowe odporne na korozję, płyty poliwęglanowe komorowe lub lite oraz uszczelki.

Zbyt wolna wymiana powietrza odbija się najpierw na konstrukcji i wyposażeniu – wilgoć osadza się tam, gdzie powietrze stoi. Zatęchłe powietrze sprzyja rozwojowi grzybów, pleśni i pasożytów. Sprawne przewietrzanie działa w drugą stronę: obniża wilgotność i poprawia jakość powietrza, a to przekłada się na zdrowie zwierząt oraz ich wydajność.

Co daje płynna regulacja szerokości otworu?

Okna przesuwne inwentarskie otwiera się stopniowo, a nie skokowo. Skrzydło przesuwa się w linii okna po prowadnicach, więc szerokość otworu wentylacyjnego ustawia się pod aktualną pogodę: wąska szczelina w chłodny dzień, pełne otwarcie w upał. Skrzydło nie wchodzi przy tym do wnętrza, więc nie zajmuje miejsca przy ścianie.

Zamknięte okno nadal przepuszcza światło dzienne. Tym różni się od kurtyn rolowanych z PCV oraz od tradycyjnych okien plastikowych i drewnianych, dla których okna przesuwne są alternatywą. Materiały użyte do produkcji są odporne na wilgoć, zmiany temperatury i uszkodzenia mechaniczne, a konstrukcja aluminiowa pozostaje lekka.

Sposób sterowania wybiera się razem z rozmiarem okna: przekładnia ręczna albo napęd elektryczny, przy użyciu siłownika. Dobór prowadzi się osobno dla obory, chlewni i stajni, bo inaczej wygląda w nich układ ścian i inaczej przebiega praca przy zwierzętach. Okna wykonuje się na wymiar.

Na co zwrócić uwagę przy projekcie dachu?

Na dachu budynku hodowlanego doświetlenie i wentylację łączą świetliki łukowe. Uchylne klapy regulują intensywność wymiany powietrza zależnie od pory roku i pogody, więc ten sam element pracuje inaczej w lipcu i inaczej w styczniu. Konstrukcja ma przy tym zapobiegać przeciągom i chronić wnętrze przed przedostawaniem się śniegu czy deszczu.

Wielkość, kształt i rozmieszczenie świetlików ustala się pod konkretny dach. Montaż prowadzi się na połaciach płaskich i skośnych, a lekka konstrukcja z aluminium i poliwęglanu nie obciąża dachu. W istniejących budynkach zwykle obywa się bez przebudowy dachu, co ma znaczenie przy modernizacji czynnego obiektu.

Wypełnienie decyduje o dwóch rzeczach naraz: o ilości światła i o temperaturze. Płyta bezbarwna daje najwięcej światła, mleczna je rozprasza. Regulacja ilości wpadającego światła słonecznego wpływa na temperaturę wewnątrz budynku, dlatego grubość i kolor płyt ustala się razem z powierzchnią doświetlenia. Dla orientacji: 1 m² świetlika łukowego doświetla wnętrze tak jak 3,52 okna.

Czym różnią się warianty pasm świetlnych?

Klasyfikacje ITB obejmują kilka wariantów pasm świetlnych i ten podział przydaje się przy projektowaniu. Pasmo łukowe stałe nie otwiera się i odpowiada wyłącznie za doświetlenie. Pasmo łukowe z klapą oraz pasmo kominowe inwentarskie biorą udział w wymianie powietrza. Część powierzchni przezroczystej można więc przeznaczyć na samo światło, a część na wylot zużytego powietrza.

Różnice widać w wynikach badań. Pasmo łukowe stałe oraz pasmo łukowe inwentarskie sklasyfikowano pod obciążeniem dociskającym DL 750, czyli 750 Pa, a pasmo łukowe z klapą i pasmo kominowe inwentarskie – pod obciążeniem DL 1125, czyli 1125 Pa. Obciążenie dociskające odpowiada naciskowi śniegu. Każdy wynik dotyczy próbki o wymiarach i budowie podanych w klasyfikacji.

Które właściwości potwierdzają badania ITB?

Pasma świetlne systemu Stef-Bud przebadał Instytut Techniki Budowlanej, a klasyfikacje wydano według normy PN-EN 14963:2006. Wśród nich są dokumenty dotyczące pasma świetlnego łukowego inwentarskiego oraz pasma świetlnego kominowego inwentarskiego. Badania objęły wodoszczelność w położeniu 0° do poziomu, odporność na obciążenie odrywające UL 1000, czyli ssanie wiatru 1000 Pa, odporność na obciążenie dociskające, uderzenie małym ciałem twardym, czyli gradem, oraz uderzenie dużym ciałem miękkim SB 300.

Klasyfikacja ITB odnosi się do konkretnych, przebadanych próbek. Zgodnie z jej treścią nie jest dokumentem dopuszczającym wyrób do obrotu ani nie jest równoważna certyfikatowi zgodności. Osobny raport ITB klasyfikuje dachy ze świetlikami dachowymi i pasmami świetlnymi w badanych układach w klasie BROOF(t1) według PN-EN 13501-5:2016, przy nachyleniu połaci do 20°; sam raport zastrzega, że nie jest aprobatą techniczną ani certyfikatem wyrobu. Pliki PDF obu rodzajów dokumentów są na podstronie „Certyfikaty i badania”.

Klasyfikacje ITB dotyczą pasm świetlnych, nie okien. Okna przesuwne inwentarskie obejmuje natomiast zakres certyfikacji systemów zarządzania ISO 9001, 14001 i 45001: projektowanie, produkcję, serwis i montaż pasm świetlnych, świetlików, okien przesuwnych inwentarskich oraz zadaszeń.

Najczęstsze pytania